Tôi Yêu Bạn Hải Dương

Kho báu vật khổng lồ trong chùa Thánh Quang Duy Tân -Kinh Môn

Mặc dù câu chuyện hành đạo rồi hóa của sư tổ Thủy Nguyệt phái Tào Động mang nhiều hơi hướng huyền thoại, huyễn hoặc, nhưng càng ngày, những phát hiện khảo cổ ở chùa Thánh Quang (Duy Tân, Kinh Môn, Hải Dương) càng khẳng định những huyền thoại là có thực. 

Sư thầy Thích Đàm Mơ dẫn tôi vào chánh điện chỉ một pho tượng lạ, rất cổ. Đó chính là pho tượng sư tổ Thủy Nguyệt, bằng đá nguyên khối, mà thầy cùng các đệ tử mới đào được khi khai quật hang động.

Bất ngờ hang động chứa vô số cổ vật ở Hải Dương
Bức tượng sư tổ Thủy Nguyệt bằng đá xanh khai quật được ở hang Thánh Hóa 

Đó là một pho tượng đá xanh nguyên khối được tạc rất cầu kỳ, đường nét mềm mại, uyển chuyển. Sư tổ ngồi tọa thiền trên đài sen. Ngoài tượng sư tổ Thủy Nguyệt, còn vô số pho tượng đá xanh tuyệt đẹp khác nữa.

Tôi hỏi bảo tháp, nơi cất giữ cốt sư tổ Thủy Nguyệt như trong huyền thoại, sư thầy Thích Diệu Mơ dẫn tôi ra chái chánh điện. Bảo tháp là tòa tháp đá xanh tuyệt đẹp nằm ngay chái chùa. 

Theo sư thầy, Tháp Tổ đã bị trộm đào bới nhiều lần. Bọn trộm đã đào rỗng cả ruột tháp để lấy trộm đồ cổ. Cách đây hơn 10 năm, sau một đêm mưa gió, nhà sư trở dậy, thấy Tháp Tổ nghiêng hẳn sang một bên, có nguy cơ đổ. 

Bất ngờ hang động chứa vô số cổ vật ở Hải Dương
Tháp chứa xá lị của sư tổ Thủy Nguyệt 
Bọn trộm đã đục đá, phá tung tòa tháp. Chúng đào một đường hầm dưới chân tháp để tìm của quý dưới đáy, khiến tháp lún nghiêng. Chúng cạy mấy tầng tháp để tìm đồ cổ. 

Chiếc hũ đồng mà nhà sư vẫn thấy qua khe hở một tầng tháp đã biến mất. Bọn trộm đổ một số thứ ở trong hũ vung vãi dưới nền đất. Nhà sư nhặt lên xem, bóp thấy cứng. Dùng đá ghè không vỡ mới biết đó là xá lị của tổ. Nhà sư nhặt được 9 viên. 

Sư thầy cho mở nốt cửa tháp mà bọn trộm chưa phá. Bên trong tháp vẫn còn hũ gốm lớn. Hũ gốm to đến nỗi phải phá tháp mới lấy ra được. Trong hũ gốm là hũ đồng. Nhà sư đặt xá lị tổ vào hũ đồng, rồi cho người đổ xi măng bít kín, giữ tháp tổ như ngày hôm nay.



Hang Thánh Hóa. Ảnh Xuân Thắng 
Sư thầy Thích Đàm Mơ là người gắn bó với chùa Thánh Quang từ nhỏ. Cụ nội Mơ là người xuất gia, hương khói ngôi chùa. Thời Pháp, ngôi chùa bị tiêu thổ kháng chiến. Hòa thượng Vô Vi phải dựng tạm một ngôi nhà tre để thờ tự sư tổ. Chùa Thánh Quang thời gian dài bị người đời lãng quên.

Có duyên với Phật môn, nên hồi 10 tuổi cô bé Mơ đã vào chùa ở. Vừa đọc kinh vừa học chữ. Năm lớp 4, gia đình xin chùa cho Mơ về nhà đi học. Học hết lớp 7 thì Mơ vào chùa hẳn. 

Khi đó, ngôi chùa nhỏ Nhẫm Dương nằm dưới chân núi, hoang vu khủng khiếp, dưới đất là rắn rết, trong rừng là khỉ cáo, chẳng có dân ở. Hòa thượng Vô Vi dặn sư Mơ: “Chú cứ ở đây tu hành, rồi sau này cố gắng xây dựng lại chốn tổ”. Nói rồi, ông giao lại chùa cho nhà sư, về chùa Muống (Quang Khánh tự) ở huyện Kim Thành trụ trì. 

Bất ngờ hang động chứa vô số cổ vật ở Hải Dương
Bên trong hang Thánh Hóa 
Cách đây hơn chục năm, thấy sức yếu, Hòa thượng Vô Vi tìm về chốn tổ. Ông dặn nhà sư Thích Diệu Mơ: “Bây giờ là lúc cần thỉnh tổ về. Bác phải trông nom, săn sóc chốn tổ cho tốt nhé”. 

Nói rồi, Hòa thượng Vô Vi dẫn nhà sư Thích Diệu Mơ đến hang Thánh Hóa sau chùa. Ông bảo: “Thời Pháp, đất nước loạn lạc, chiến tranh, cướp bóc liên miên, nên nhà chùa và một số Phật tử tin cẩn đã chôn cất tượng sư tổ và những đồ vật quý trong hang này. Lành vỡ thế nào thì cũng đào lên”. 

Bao nhiêu năm trụ trì ngôi chùa, lúc đó, nhà sư Thích Diệu Mơ mới biết đến hang đá chứa tài sản của ngôi chùa 700 năm tuổi mà bà trụ trì. Kể cũng lạ, xưa kia, ngôi chùa to là thế, do chính vua Trần cho xây dựng, mà bao năm nhà sư Mơ trụ trì, thứ còn lại chỉ là túp lều tranh lúp xúp, lúc nào cũng như sắp đổ.

Bất ngờ hang động chứa vô số cổ vật ở Hải Dương
Bất ngờ hang động chứa vô số cổ vật ở Hải Dương
Rất nhiều tiền cổ tìm được trong hang và quanh chùa 
Nhà sư Thích Diệu Mơ cùng một số Phật tử thân tín bắt đầu công cuộc khai quật hang Thánh Hóa. Khi đó, nhiều ngách của hang Thánh Hóa bị lấp kín bằng đá. Gỡ lớp đá tảng bịt kín một ngách hang, thì hiện ra lớp đất. 

Nói là hang, nhưng cái ngách này chỉ bé như hang chuột, người không chui vừa. Quan sát kỹ, thì có thể thấy rằng, đất lấp ngách hang được đào từ nơi khác. Rõ ràng, người xưa đã múc đất ở nơi khác đến lấp hang, vì quanh miệng hang toàn là đá, không moi đâu ra đất. 

Cuộc đào bới diễn ra mấy ngày liền, moi ra vô số đất, đá. Khi đến độ sâu chừng 3m, thì thấy tượng sư tổ Thủy Nguyệt bằng đá xanh. Nhà sư Thích Diệu Mơ nhớ lại: “Khi đó, nhà chùa nghĩ rằng, tìm thấy sư tổ là mừng lắm rồi, nên cũng không nghĩ đến chuyện đào bới tìm cổ vật. Thế nhưng, càng đào thì thấy trong hang chứa vô số cổ vật quý”. 

Bất ngờ hang động chứa vô số cổ vật ở Hải Dương
Sư thầy Thích Diệu Mơ và kho cổ vật thu lượm được 
Bất ngờ hang động chứa vô số cổ vật ở Hải Dương
Nhiều pho tượng bị vỡ trong quá trình khai quật 
Theo sư thầy, để thỉnh được sư tổ ra, thì phải moi đất, đào rộng lòng hang. Không ngờ, khi mở rộng diện tích đào bới, thì phát hiện rất nhiều cổ vật, gồm đủ các loại bát hương, lư hương đá xanh, chum, chóe, bát đĩa, bình cổ, đồ sắt, đồ đồng, đồ gốm nung thời Trần, rồi rất nhiều công cụ lao động, trang sức bằng đá trong lòng hang… 

Riêng tiền cổ thì chứa đầy các chum, chóe, gồm đủ các loại tiền, có niên đại từ đầu công nguyên cho đến tận thời Nguyễn. Có chum tiền đã kết vào thành một cục, đập cũng không rời.

Phát hiện trong hang có rất nhiều đồ cổ, nhà sư Thích Diệu Mơ cùng các Phật tử tiếp tục đào bới các ngách hang khác. Mọi người đều sững sờ khi có quá nhiều đồ cổ cất giấu trong hang. 

Bất ngờ hang động chứa vô số cổ vật ở Hải Dương
Pho tượng có hình "người thạch sùng" bám sau lưng 
Chính quá trình đào bới nền hang, các ngách hang, nhà sư Thích Diệu Mơ cùng các Phật tử đã tìm được vô vàn xương cốt hóa thạch, của cả động vật lẫn người. Nhà sư đã cẩn trọng cất giữ những thứ hóa thạch này trong bao, thùng, chum, chóe, không bỏ đi dù một mẩu xương, một chiếc răng. 

Thấy có quá nhiều xương cốt, sư thầy đã thông báo cho ông Tăng Bá Hoành, khi đó là Giám đốc Bảo tàng Hải Dương. Ông Hoành đã lập tức tìm về và công bố phát hiện cực kỳ giá trị với ngành khảo cổ nước nhà, ấy là phát hiện xương và răng vượn người Pôn-gô. 

Ngoài ra, còn tới mấy chục xương các loài động vật quý hiếm khác nữa, như voi, hổ, báo, tê giác, gấu… Nhà khảo cổ Tăng Bá Hoành về chùa Nhẫm Dương, thấy hang Thánh Hóa là di chỉ khảo cổ cực kỳ quý hiếm và ông đã làm một việc kỳ lạ, ấy là, đề nghị nhà chùa dừng cuộc khai quật, lấp các điểm đào bới dở dang lại. 

Theo ông Hoành, đây là di chỉ cực kỳ quý hiếm, chỉ nên khai quật khi đủ nhân lực, vật lực, phương tiện. Ông muốn giữ di chỉ khảo cổ này cho thế hệ sau. Từ bấy, nhà chùa không khai quật nữa, mà bảo tồn nguyên trạng hang Thánh Hóa. Dù đã bị khai quật, đào bới khá nhiều, nhưng theo ông Hoành, Hang Thánh Hóa vẫn là một kho báu thực sự của ngành khảo cổ nước nhà.


Trong kỳ trước, VTC News đã nói về kho xương hóa thạch khổng lồ mà sư thầy Thích Diệu Mơ khai quật được trong hang Thánh Hóa, sau chùa Thánh Quang, còn gọi là chùa Nhẫm Dương (Duy Tân, Kinh Môn, Hải Dương). 

Sự việc phát hiện kho hóa thạch này đã gây chấn động giới khảo cổ. Tuy nhiên, ít ai biết rằng, sư thầy Thích Diệu Mơ đã khai quật từ hang động này, cũng như một số hang động khác quanh chùa vô số cổ vật quý, có niên đại từ thời tiền sử đến tận thời Nguyễn.

Sư thầy Thích Diệu Mơ bảo: “Cổ vật mà tôi sở hữu thì nhiều lắm, không biết có bao nhiêu món, nhưng giá trị thế nào thì tôi không biết, vì tôi không bao giờ có ý định bán. Toi coi đây là tài sản của nhân dân, của Nhà nước. Tôi giữ những cổ vật này là giữ cho thế hệ sau”. 
Kho báu vật khổng lồ trong chùa Thánh Quang
Đồ đá thời tiền sử 
Theo lời thầy Mơ, bà phát hiện ra kho cổ vật đã từ hơn chục năm nay và suốt từ đó đến nay, khai quật được món đồ gì, bà đều cất vào kho, không cho ai biết. 

Trong khi thầy Mơ thắp hương trên ban thờ Phật, tôi dạo một vòng quanh ngôi chùa Nhẫm Dương. Tôi đi để ý quan sát, nhưng tuyệt nhiên không thấy căn phòng bí mật, với cửa khóa im ỉm, với xích sắt, khóa to nào cả. Không rõ, với hàng ngàn, hàng vạn món cổ vật như nhà báo Phạm Chức (Đài PTTH Hải Dương) kể, thì thầy Mơ cất giữ ở đâu?

Đang lăn tăn với câu hỏi đó, thì nhà báo Phạm Chức gọi tôi lên xe. Hóa ra, những món cổ vật quý bà cất giấu ở nơi khác. Sư thầy Thích Diệu Mơ bảo, ước mong lớn nhất của bà là xây được một ngôi nhà truyền thống để đem các món cổ vật bày ra cho thiên hạ ngắm, cho các nhà khoa học nghiên cứu. Nhưng, ngôi chùa xây mãi chưa xong, thì không hiểu đến bao giờ ước mong đó mới thành hiện thực. 
Kho báu vật khổng lồ trong chùa Thánh Quang
Thầy Mơ và cổ vật gốm thời Bắc thuộc 
Từ chùa Nhẫm Dương chúng tôi đi ước chừng được 10km thì dừng lại trước một ngôi nhà 3 tầng, ở cuối một xóm nhỏ quạnh hiu bên chân núi. Người đàn ông chừng 50 tuổi, tóc muối tiêu ra đón. Ông H. chắp tay trước sư Mơ kính cẩn kêu “bạch thầy”, rồi kéo cánh cửa sắt nặng nề, mời chúng tôi vào nhà. Ông lập tức kéo cổng sắt lại, khóa cẩn thận. 

Ông H. là một trong số ít Phật tử của chùa Nhẫm Dương. Ông đã được thầy Mơ hướng tâm theo Phật. Hiện ông sống một mình trong ngôi nhà 3 tầng rộng rãi. 

Nhấp xong chén trà, ông H. dẫn chúng tôi lên tầng 2 của ngôi nhà. Tầng 2 có 2 phòng, đều khóa cửa im ỉm. Ông H. mở một căn phòng, tôi thực sự choáng ngợp với cơ man nào là cổ vật. Cả căn phòng rộng chừng 30 mét vuông, từng là phòng ngủ, chứa ăm ắp cổ vật. 
Kho báu vật khổng lồ trong chùa Thánh Quang
Đồ sắt thời Đông Sơn
Kho báu vật khổng lồ trong chùa Thánh Quang
Cổ vật bằng gốm, sứ nằm la liệt dưới nền nhà, chất kín dưới gầm giường, chồng đống lên nhau trong những chiếc chậu lớn, xếp kín gầm mấy chiếc tủ kê sát 4 bức tường. Chúng tôi phải đi lại khéo léo trong phòng, lựa chân từng bước mới không dẫm phải cổ vật. 

Sư thầy Thích Diệu Mơ mở những cánh tủ kiểu cũ. Trong tủ cũng xếp chật kín các cổ vật, toàn là đồ gốm, sứ. Riêng đồ gốm ở căn phòng này cũng có đến cả ngàn món. Tôi có cảm giác, những chiếc tủ cổ như muốn sập xuống vì chứa quá nhiều đồ. 

Sư thầy Mơ và nhà báo Phạm Chức lựa vài món đồ đặc trưng ra xem. Thầy Mơ bảo, bà không hiểu biết nhiều về cổ vật, nhưng hễ có món gì đẹp, có vẻ quý là bà liền mang đến gặp một số người hiểu biết về cổ vật, đặc biệt là các nhà khảo cổ ở Hải Dương hoặc trung ương. Do đó, bà cũng nắm được niên đại một số món đồ. 
Kho báu vật khổng lồ trong chùa Thánh Quang
Chiếc nồi đồng cổ giống nồi đồ xôi 
Kho báu vật khổng lồ trong chùa Thánh Quang
Thầy Mơ đưa cho tôi xem những chiếc đĩa, khay, bình, chum, chóe, đôn, thống, bộ đồ trà gốm, sứ mà bà bảo từ đời Thanh, đời Minh, đời Tống, Đường, thậm chí từ đời Hán bên Trung Quốc. Những món đồ gốm sứ có tuổi vài trăm năm xuất xứ ở Việt Nam thì nhiều không kể xiết. 

Đặc biệt quý và cũng rất nhiều là các món gốm sứ Chu Đậu. Trong kho cổ vật gốm sứ này, có quá nhiều món cổ vật sứ ký kiểu mà nhìn vào đó, những người hiểu biết về cổ vật thấy được cả cuộc sống, văn hóa thời xưa.

Từ những hoa văn, họa tiết, người ta biết được cái nào dùng cho vua, chúa, quan lại, tầng lớp dân chúng. Thời Lê – Trịnh, trên các món đồ gốm có chữ Khánh xuân thị tả, Nội phủ thị trung, Nội phủ thị hữu, Nội phủ thị đoài, Nội phủ thị bắc, Nội phủ thị nam. 
Kho báu vật khổng lồ trong chùa Thánh Quang
Đồ sứ 
Các món đồ thời Nguyễn thì dễ phân biệt hơn, bởi ghi rõ tên gọi các vị vua đang trị vì như Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức và ghi rõ cả năm sản xuất. 

Mặc dù những món đồ sứ này có niên đại chưa sâu lắm, nhưng mang tính thẩm mỹ cao, nên đều được giới sưu tầm săn lùng ráo riết, sẵn sàng trả giá hàng trăm triệu đồng cho một món đồ. 

Quý hiếm nhất trong kho cổ vật gốm sứ cất giấu kỳ công của sư thầy Thích Diệu Mơ có lẽ là những món đồ có xuất xứ từ Trung Quốc, do các triều đại ở Việt Nam đặt. 

Vô số chum, chóe, bát đĩa từ thời vua Ung Chính, Khang Hy, là những báu vật trong con mắt của giới sưu tầm cổ vật quốc tế. Bản thân tôi không thể định giá được những món cổ vật này, nhưng trong con mắt giới buôn bán cổ vật, nó có giá trị vô cùng lớn. 
Kho báu vật khổng lồ trong chùa Thánh Quang
Kho báu vật khổng lồ trong chùa Thánh Quang
Sau khi “hoa mắt, chóng mặt” với hàng ngàn món đồ gốm sứ, có tuổi sâu nhất vài ngàn năm, đến gần nhất từ thời Nguyễn, ông H. mở căn phòng phía trong của ngôi nhà. Căn phòng này cũng chứa ăm ắp các món cổ vật. Tuy nhiên, căn phòng này có ít gốm, sứ, mà toàn đồ đồng, đồ sắt và đặc biệt nhiều là đồ đá, thứ đồ cổ có tuổi tính bằng vạn năm, do người tiền sử dùng. 

Nhìn những món đồ đá, tôi tưởng như lạc vào một bảo tàng tiền sử nào đó. Đủ các loại rìu đá, búa đá, cuốc đá, bàn mài, lưỡi dao, mũi tên… cùng vô vàn những món đồ trang sức của người thời đại đồ đá. 

Hàng đống cổ vật bằng đồng, gồm đủ các loại bát, đĩa, rìu, dao, cuốc, mũi tên, mũi lao, vòng đeo tay. Lớn hơn nữa là những chum, chóe bằng đồng, khánh đồng, chuông đồng, lư hương, hạc đồng đạp lưng rùa… 
Kho báu vật khổng lồ trong chùa Thánh Quang
Ngăn tủ nào cũng ăm ắp cổ vật 
Nguyên vẹn nhất là một món đồ lạ bằng đồng, trông giống nồi đồ xôi. Tôi thấy một số vết mài lộ màu đồng. Tôi thắc mắc thì thầy Thích Diệu Mơ bảo do chỗ đó có vết hoen rỉ, nên sư đánh cho bóng lên. Mặc dù trông món đồ này giống nồi đồ xôi, nhưng bên trong lại rỗng hoàn toàn, không có lớp chứa nước và lớp chứa xôi như bình thường. Hiện chưa rõ người xưa dùng món đồ này vào việc gì.

Sư thầy Mơ luồn tay vào góc một chiếc tủ nhôm thấy ra một pho tượng Phật ngồi trên đài sen theo thế tọa thiền và bảo đây là món quý nhất trong đống đồ cổ kim loại. Pho tượng chỉ to bằng ấm pha trà nhưng nặng trĩu tay. 

Theo thầy Mơ đây là bức tượng đồng đen (?!). Nếu bức tượng này làm bằng chất liệu đồng đen thật, thì cứ như lời đồn, nó có giá nhiều triệu USD. Tuy nhiên, đồng đen là thứ có lẽ chỉ có trong huyền thoại, mà đám lừa đảo thường mang cái cục ít phần thực nhiều phần hư đó ra lừa đảo người hám của. 

Có thể, pho tượng này được làm từ chất liệu bằng đồng, do nằm dưới đất lâu ngày nên chuyển sang màu đen. Cũng có thể là tượng đồng, nhưng người xưa hun khói thành màu đen, như pho tượng khổng lồ ở đền Quán Thánh (Hà Nội). Cũng không loại trừ pho tượng được làm bởi loại hợp kim đặc biệt. Dù sao, đây cũng là một món cổ vật vô cùng giá trị.

Bản tin môi trường Kinh Môn SoS khu vực Nhị Chiểu
Powered by Blogger.